Vet (ten) | Een belangrijke voedingsstof

Dat vetten een bron van verschillende voedingsstoffen zijn en je lichaam het juist nodig heeft wordt wel eens vergeten. De eerste gedachte bij vetten is vaak eerder; ‘vetten zijn slecht voor je en je wordt er dik van’. Maar dit ligt iets genuanceerder. Welke vetten zijn er? Welke vetten zijn nodig bij een gezond eetpatroon en welke vetten zijn overbodig? En waarom is vet belangrijk voor het lichaam? Lees verder en kom erachter dat je juist (gezonde) vetten nodig hebt in je voedingspatroon!

Wat zijn vetten?

Vetten worden in het lichaam door spijsverteringsenzymen in ‘stukjes’ geknipt waardoor er vetzuren ontstaan. Vetzuren kunnen in de darmen worden opgenomen dus spreek ik vanaf nu vooral over vetzuren. Maar wat zijn vetzuren? Vetzuren bestaan uit koolstofatomen en C-atomen die verschillen van structuur.

Welke vetten zijn er?

Vetzuren kun je onderverdelen in twee groepen die weer onderverdeeld worden:

  • Onverzadigd vet
    – enkelvoudig onverzadigd vet (1 dubbele binding)
    – meervoudig onverzadigd vet (meer dubbele verbindingen)
  • Verzadigd vet

Van deze vetten zijn alleen de onverzadigde vetten goed voor gezondheid. Ze hebben de volgende gunstige effecten: het verhoogt het goede cholesterol en verlaagt het slechte cholesterol. Dit zorgt voor een bescherming tegen hart- en vaatziekten. Bovendien gaat onverzadigd vet ontstekingen tegen en is het goed voor onze weerstand. Verzadigde vetten zijn juist minder goed voor de gezondheid. Verzadigd vet verhoogd juist het slechte cholesterol. Wat het risico op hart- en vaatziekten juist kan vergroten.

De volgende vetzuren kan het lichaam zelf niet aanmaken en moet je dus binnenkrijgen door middel van voeding. Essentiële vetzuren zijn;

  • alfa-linoleenzuur (bijv; lijnzaadolie, chiazaad en walnoten)
  • linolzuur (bijv; saffloerolie zonnebloemolie, hennepolie en olijfolie)

Onverzadigd vet

Onverzadigd vet  kun je vinden in dierlijke en plantaardige producten. Plantaardige producten bevatten relatief meer onverzadigd vet dan dierlijke producten.
Meervoudig onverzadigde vetten kun je onderverdelen in:

  • omega-3-vetzuren (bijv; vette vis, noten en lijnzaad)
  • omega-6-vetzuren (bijv; zonnebloemolie, palmolie en vlees)
  • omega-9-vetzuren (bijv; olijfolie)

Onverzadigde vetten zijn gezonde vetten die ons helpen bij allerlei processen in het lichaam. Ze voeden onze huid en haren, helpen ons om gewicht te verliezen, helpen bij het voorkomen van ontstekingen, versterken ons immuunsysteem en helpen vitamines A, D, E en K goed op te nemen. Kortom, deze gezonde vetten zijn nodig bij een gezond (en slank) lichaam.

In de volgende producten zijn onverzadigde vetten te vinden:

  • Avocado’s, oliën, vis, vlees en zuivel 

Verzadigde vetten

Verzadigde vetten zijn vetten die juist niet goed zijn voor het lichaam. Ze voegen weinig toe bij het voeden van je lichaam en het lichaam heeft moeite met het afbreken van deze vetten. Een handig trucje om te weten wanneer vetten verzadigd te zijn; op kamertemperatuur zijn ze hard. Boter, chocolade, kaas en de vetrandjes van vlees zijn voorbeelden.

In de volgende producten zijn verzadigde vetten te vinden:

  •  Boter, kaas, chocolade, vetrandjes van vlees

Transvetten

Transvetten zijn vetten die niet in de natuur voorkomen. Het zijn onverzadigde vetten (olie) die worden omgezet in verzadigd vet (gehard) in fabrieken door middel van hydrogenering. Hierdoor kan het gebruikt worden voor bakken, braden en frituren van eten of het bij het maken van koekjes, gebak en snacks. Transvet is nog slechter voor ons dan verzadigd vet, omdat het slechte cholesterol versterkt en het goede cholesterol verlaagt. Het lichaam heeft overigens geen transvet nodig om te kunnen functioneren, het is dus zeker geen voedingsstof.

In de volgende producten zijn transvetten te vinden:

  •  Margarine, halvarine, chips, snoep en koek, cakes, taarten, pizza’s, frituurvoedsel en koffiemelkpoeder

Tips & voordelen

  • Vet levert per gram 9 kilocalorieën. Eiwitten en koolhydraten beide 4 kilocalorieën. 
  • Goede vetten helpen je juist bij afvallen, omdat ze de eetlust verminderen. Het is dus helemaal niet nodig (en goed) om vetten uit je voedingspatroon te schrappen als je wilt afvallen.
  •  Eet twee tot drie keer per week vette vis zoals zalm of makreel zodat je lichaam genoeg onverzadigde vetzuren binnenkrijgt.

 

Deel